لكلّ سافل قوّة إمكان الوصول إلى ما هو أعلى منه پس از اثبات حركت در جوهر جهان ، پى بردن به مفاد اين قاعده براى اهل بصيرت بسيار آسان و مفهوم آن در اذهان روشن و جلوه‌گر است . شايد پيش از اثبات حركت جوهريه مفهوم اين قاعده براى اهل انديشه به اين مرحله از وضوح نبود و شايد هم پذيرفتن آن به‌طور كلى اشخاص را دچار اشكال مىنمود . به اين مناسبت است كه مىبينيم فاتح قلعهء حركت جوهريه ، صدر المتألّهين شيرازى ، با كمال اطمينان اين قاعده را مورد بحث قرار داده و بر آن تكيه مىكند ؛ چنان‌كه مىگويد : فقد علم أنّ لكلّ سافل قوّة إمكان الوصول إلى ما هو أعلى منه « 71 » صدر المتألّهين در اينجا براى اثبات قاعده از عشق و شوق غريزى نسبت به ما فوق ، كه در هر موجودى از موجودات عالم نهفته است ، استفاده مىكند و اضافه مىكند كه اين عشق و شوق غريزى نسبت به ما فوق را كه در كليهء موجودات عالم وجود دارد ، از طرق مختلف مىتوان اثبات نمود . در برخى از موجودات عشق و شوق غريزى به ما فوق بديهى است و در برخى ديگر محسوس است ، به طورى كه مشهود بالعيان است . در برخى هم به وسيلهء برهان كشف مىگردد و بالاخره از طريق استقراء مىتوان اين خاصيت را در كليهء موجودات اثبات نمود . سرانجام حدس صحيح را نيز براى اثبات قاعده به كار مىگيرد . سپس براى اثبات قاعده دو برهان اقامه مىكند : برهان اول اين است كه حق ، تبارك و تعالى ، كه مبدأ كل و فاعل همهء موجودات است ، خير محض و صرف وجود است . به طورى كه هيچ‌گونه شر و نيستى در ساحت پاكش راه ندارد و هر چيزى كه خوبى محض و هستى صرف باشد ، همواره مطلوب موجودات جهان است و همهء اشياء به سوى او در طلب مىكوشند و براى نيل به وصالش مشتاقانه در تكاپو و جنبش برمىآيند .

--> ( 71 ) . الاسفار الاربعه ، ج 5 ، ص 201 .